[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 166 تا 167 ] إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ ( 166 ) وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَما تَبَرَّؤُا مِنَّا كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنَ النَّارِ ( 167 ) چون تبرّا كنند متبوعان از تابعان پيشوايان از مقتديان رؤسا از رعايا و گويند : ما را از خود چندان افتاده است كه پرواى شما نداريم و از شما با يادمان نمىآيد ، آرى امروز است كه پادشاه بلشكر نازد و مخدوم بخدم و مقتدا بمقتدى فردا چون كشف كار و هتك استار كنند و حجاب از پيش بردارند حق از باطل پيدا شود و محقّ از مبطل سوف ترى اذا انجلى الغبار * أ فرس تحتك أم حمار اين چه حسرت خواهد بود ترا فردا كه امروز همه اميد بر كسى بستهء كه او ترا دستگيرى و پايمردى خواهد كردن از آنكه در حقّ او اعتقاد كردهء كه او را پايه يا دستگاهى خواهد بودن آنكه از بىپايهء او را پايمردى بايد و از بىدستگاهى او را دستگيرى بايد تو بوقت درماندگى پيش وى روى كز پاى درآمدم مرا دست‌گير ، او گويد : پاى من بر جاى نيست دست تو چگونه گيرم امروز اقتدا به كسى كن و گرد كسى گرد كه چون فردا از دست در آئى او را پاى بر جاى باشد و دست تو تواند گرفت خداى تعالى اين معنى در آيتى ديگر حكايت كرد آنجا كه گفت : يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا : لَوْ لا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ ، الآيات بعضى مفسّران گفته‌اند : كه اين اصنام و بتان باشند خداى تعالى ايشان را بسخن آرد تا بآوازى فصيح از پرستندگان خود تبرّا كنند چون عذاب به بينند و اسباب وصلت منقطع گردد و يأس حاصل شود و هيچ مفرّى و ملجأى نيابند و عابدان از معبودان بيزار شوند و تبرّا كنند پس از آنكه تولّا كرده باشند آرى چنين باشد هر كه را تولّا بر تبرا مقدم باشد بعاقبت تبرّا باز آرد تبرّا بايد كه بر تولّا مقدّم باشد چنان كه موحّدان را فرمودند در كلمهء توحيد تا اوّل از هر چه دون اوست تبرّا نكردند گفتار « لا إله الّا اللّه » از ايشان درست نيامد قتاده گفت : مراد اسباب مودّت است و بر عموم اولىتر است يعنى اسباب مودّت و مواصلت